Güzel Konuşmanın Prensipleri

Mayıs 30th, 2010 by admin Leave a reply »

Güzel konuşmak pek nadir olarak doğuştandır. Muvaffakiyetin onda dokuzu bütün azimle işine sarılmaktadır.

  1. Konuşan cesur olmalıdır.
  2. Bilgili olmalıdır.
  3. Dinleyicileri tanımalıdır.
  4. Konuşmağa hazırlanmalıdır.
    1. Plan yapmalı
    2. Mevzu ile ilgili fıkra, hikâye ve enteresan sözleri bir araya getirmeli ve münasip yerlerinde kullanılmalıdır.
    3. Konuşma bir metin halinde yazılmalıdır.
    4. Direk okumaktan kaçınmalıdır
  5. Giriş nükteli sözlerle ve dikkat çekecek şekilde olmalı. İlk sözde çok tesir icra eder. Nüktede ise ölçüyü aşmamak esastır.
  6. Dinleyenlerin rahatsız olacağı hareketlerden kaçınılmalı. Bazen bir yersiz hareket bütün konuşmayı tesirsiz hale getirir.
  7. Konuşma sohbet havasında monotonluktan uzak olmalı; arada bir tebessüm ile emniyet ve samimiyet telkin edilmeli tâ ki dikkatler toplansın.
  8. Konuşmacı gözleri ile bütün seyircileri taramalıdır. Herkese hitap ettiği bilinsin.
  9. Bir noktadan bahsederken o noktayı tamamen açıklığa çıkarmadan başka bir mevzuya kaymamalıdır. Bir daha da aynı mevzuya dönülmemelidir. Hatırlaması gerekli ve ehemmiyetli cümleleri tekrar etmeli, ahlaki, akli ve mantıki misaller verilerek akılda kalması sağlanmalı. Hatıralar ve fıkralar ile hafızada derin izler bırakmağa çalışmalıdır.

10.  Konuşma basit cümlelerle yapılmalı. Kısa ve öz konuşmak muvaffakiyetin ilk ve temel şartıdır.

11.  Dinleyicileri araştırmağa sevk etmek için bazı hususlar kolaylıklar vermek ve her fırsatta nazarlar Risale-i Nurlara çevirmelidir.

12.  Güzel konuşmak için çok okumak lazımdır. “Dolmayan testi taşmaz.” “İyi dinlemeyen de dolmaz.”

13.  Söz söylemede kelimelerden üstün olan bir şey vardır ki oda ses tonudur; jest ve mimiklerdir. Dinleyicilere söylenen sözden ziyâde söyleniş tarzı daha etkili olur.

14.  Bir sözde ehemmiyete değer katan dört nokta vardır.

  1. Konuşanın şahsiyeti,
  2. Sözü,
  3. Söyleşi tarzı,
  4. Makamı…

15.  Konuşmaların güzel olması bir d iyi bir provaya bağlıdır. Konuşma güzel bir sunuş ile bitmelidir.

16.  Konuşma bittikten sonra sorulan suallere içtenlikle eğilmeli ve cevap verilmelidir. Bilmediğine “bilmiyorum” diyebilmelidir.

Hatibin Sevilebilme Şartları:

  1. Az konuş; konuştuğun kişiye değer ver.
  2. Dinle ve zarif ol!
  3. Çok az şaka yap. Misafirperver ol!
  4. Kimsenin aleyhine konuşma. Kendinden bahsetme…
  5. Sır saklamasını bil!
  6. Temiz ve intizamlı ol.

Başarılı bir konuşmada:

  1. Ses iyi idare edilir. Dil yanlışı yapılmaz.
  2. Hoşa gitmeyen kelimeler kullanılmaz
  3. Söylenmeğe değer verilen konular bulunur.
  4. Konuyu dağıtmaz.
  5. Dedikodu yapmaz.
  6. Can sıkıcı konuşmalardan uzak durur.

Konuşma hazırlanırken:

  1. Gayenizi belirtin.
  2. Yaşayarak, dikkatinizi konuya vererek açık söz söyleyiniz. Samimi ve heyecansız konuşunuz.
  3. Kendinize güveniniz. Dinleyicinin ruhuna münasip kelimeler seçiniz.

Konuşurken:

  1. Gösterişten, övünmekten, tartışmaktan kaçının.
  2. Öğüt vermekten, palavradan, sır açmaktan kaçının.
  3. Saygısızlığa düşmeyin, fitneye vesile olmayın.
  4. Gereksiz heyecanlanmayın.
  5. Konuşmak için değil bir hakikat ifade için konuşun.
  6. Normal ve nazik bir tavırlar takının.
  7. Bilemediğiniz mevzuya hiç girmeyin. Ciddi mevzular konuşulurken sulandırmayınız.

Nasıl Konuşmalı:

  1. İçten, tatlı, büyülü, sıkı ve kısa denilen konuşmalar güç olsun zararı yok; ama sıkıcı olmasın özentiden kaçınsın düzensiz, gelişigüzel ve korkmadan yürüsün.
  2. Dinleyen her yediği lokmayı tadarak yesin.
  3. Halkın anlayacağı dilden konuşmalı. “Bilinmedik kelime aramak medreseli çocuklar gayretlidir.”
  4. “Konuşma şu dört amaca yöneliktir; öğretme, düşünce ve fikirlerini anlatma; tasvir ve olay içinde yaşatma…”

Konuşma Kuralları:

  1. Konuşma içten ve samimi olmalıdır.
  2. Karşılıklı konuşmanın kurallarına riâyet edilmelidir.
  3. İki kişi konuşurken mevzuya girilmez. Ya müsaade istenir, ya da suale cevap verilir.
  4. Karşısındakini dikkatle dinlemek ve sözünü kesmemek, sözünü bitirince söz almak veyahut sual sormak.
  5. Kırıcı sözler yerine sihirli kelimeler kullanmak ve “şöyle düşünüyorum” “bana öyle geliyor ki” gibi sözlerle konuşmak.
  6. Cümleler tam, dilbilgisi kurallarına uygun ve sade, anlaşılır bir biçimde olmalıdır.
  7. Konuşma kısa ve net olmalıdır. Uzun ve anlaşılmaz cümlelerden kaçınılmalıdır.
  8. Bilgiçlik taslamadan, karşımızdakini kırmadan olmalı. Argo kelimeler asla kullanılmamalı.
  9. Kendimizi övmemeli ve böbürlenmemeliyiz

10.  Sözlü ve el şakalarından kaçınılmalıdır.

11.  Karşılıklı konuşmada nezaket kurallarına azami itina gösteriniz.

12.  Düşünerek, heyecansız tam cümleler halinde konuşunuz.

“DİNİMİZ NEZAKET VE NEZAFET DİNİDİR! …”

**

Telefonda konuşurken:

  1. Vericiyi ağızdan birkaç santim uzak tutmalıyız.
  2. Bağırmamalı, yüz yüze gelmiş gibi normal konuşmalı.
  3. Gizli şeyler konuşmamalı.
  4. Telefonu kim aramış ise o kapatır. Başkasının telefonu ise ücreti ödenir.

-Alo orası 122 52 35 345 mi? “Evet” denirse;

-Ben falan. Filanı arıyordum” diye takdim etmesi gerekir.

  1. Telefonda isim söylenmiş ise “kimsiniz” sorusunu üç defa sormalı. Cevap vermezse kapatılmalıdır.
  2. Çalınan telefona hemen cevap verilmeli.

-         Alo burası 106 10 10. Ben M. Ali. Kimsiniz? Kimi aramıştınız efendim?

Karşılıklı Konuşmalarda:

  1. Kendinden öğünerek bahsetme, öğüt de verme.
  2. Hep kendin konuşma. Karşındakine de fırsat ver.
  3. Mübalağadan çekin. Olduğu gibi anlatın.
  4. Hoşa gitmeyen şeylerden bahsetmeyin.
  5. Pürüzsüz, tatlı bir dille konuşun.

Tarif ve Tanım:

-         Öğretmenler odasına nasıl gidebilirim?

-         Merdivenleri çıkınız. İkinci katta, sağda 6 numaralı oda…

**

-         Askeri hastaneye nasıl gidebilirim?

-         Karşı ki duraktan 3 numaralı otobüse bininiz. Fabrika durağında inip 50 metre yürüyünüz. Soldaki büyük yapı.

Tanım:

a)      Kısa olmalı

b)      Tanımlanan şeyin en belirgin yönlerini göstermeli

c)      Benzerlerinden ayrılan yönünü tarif ediniz

d)      Herkesin anlayacağı dilden olmalı

e)      Etrafını câmî, ağyârını mani olmalı

Msl: Yağmur, havadaki buharın su damlası şeklinde yere düşmesidir.

Özür Beyanı:

“Çok üzüldüm, bağışlayınız!” “Affedersiniz, ayağınızı incittim galiba!”

Şükür İfadesi:

“Teşekkür ederim” “Sağ olun” gibi ifadelerle yapılır, memnuniyet ifadesidir.

Tebrik ve Kutlama:

1. Sözlü: “Üniversiteler arası giriş imtihanlarından yüksek puan alarak Hukuk Fakültesine girdiğinizi duydum, inanın çok mutlu oldum. Sizi candan kutlarım. Daha nice başarılarınızı beklerim.”

2. Yazılı: “Kıymetli kardeşim, yeni yılınızı kutlar, sağlık dileklerimle mutlu yarınlar dilerim.”             Sizi candan seven…  A. Furkan Kaya

Hatır Sorma: “Çoktandır görüşemiyoruz, nasılsınız?”

“Sağ olun iyiyim.”

Misafir Karşılama: “Hoş geldiniz, içeri buyurun.”

“Kimsiniz, kimi arıyordunuz?”

Anlatım:

Anlatımda sağlam cümlenin nitelikleri:

1. Dilbilgisi kurallarına uygun olmalı:

a. Cümleler kısa ve anlaşılır olmalı.

b. Cümleyi kuran yüklemidir. Yüklemini önemli kullanmalıdır. En önemli kelimeyi yüklemin önüne getirmeliyiz.

2. Duruluk: Yani: Gereksiz sözcük ve uzatmalardan arınmış.

3. Açıklık: Kolayca anlaşılır ve tam maksadı ortaya koyucu olmalıdır.

4. Yalınlık: Süs ve özentiye başvurmadan.

5. Akıcılık: Kulağa hoş gelmesi ve tırmalamaması.

Bu Yazıyı Paylaş:
  • Print
  • Digg
  • Sphinn
  • del.icio.us
  • Facebook
  • Mixx
  • Google Bookmarks
  • Live
  • StumbleUpon
  • Technorati
  • Twitter
Advertisement

Bir Cevap Yazın

hits counter