Raporlara göre Türkiye’de 20-24 yaş arasındaki Lise mezunu gençlerin % 55’i, Üniversite mezunlarının ise % 41’i iş bulamama sorunu ile karşılaşmaktadır. İşsizlik meselesi artarak devam etmekte ve toplusal barışı tehdit etmeye başlamıştır. İşsizlik ihmal edilemeyecek kadar büyük bir problemdir. Bütün kötülükler işsizlikten çıkar. Konu ile ilgili acil eylem planı yapılmadığı ve hayata geçirilmediği takdirde çığ gibi büyümeye devam edecek demektir.
2009 yılı itibariyle ülkemizde işsizlik oranı kırsal kesimde % 11, kentlerde % 21 olarak görülmekte; ortalama olarak bu durum % 17’ye çıktığı uzmanlar tarafından ifade edilmektedir. İşsizliğin en büyük sebeplerinden birisi “ucuz ithalat”tır. Ülke ithal malların istilasına uğramıştır. Bu da ülkemizde fabrikaların kapanmasına sebep olmuştur. Yalnız Turizme destek vermek ve yatırımları sadece bu sahada yapmak istihdam için yeterli değildir. Bu nedenle ihracat desteklenmeli ve ithalat kontrol altına alınmalıdır. Üretim imkânı olan sahalarda ithalata sıcak bakılmamalıdır.
İşsizlik insan psikolojisini olumsuz yönde etkiler. İşsizler arasında yapılan araştırmalara göre işsiz insanların ruh halinde “geleceğe güvensizlik” “ümitsizlik” yaygın olarak görülmekte ve bu da “sosyal uyumsuzluğa” “bağımlılık yapan maddelerin yaygın kullanımına” ve “strese” sebep olduğu sonucuna ulaşmışlardır.
İşsizliğin önlenmesi için ekonomik büyümenin sağlanması, yani yatırımların canlandırılması gerekir. Yatırımın olmadığı bir ülkede işsizlikle mücadele mümkün değildir. Hükümet kanadı ise ülkenin ekonomik olarak büyümenin istihdama yansımadığını söyleyerek pembe tablolar çizmektedir. Ancak bu sosyal hayata, aileye ve cebe yansımamaktadır. Tabii hükümete göre “beceriksiz insan işsiz kalmaya mahkûmdur.” Ancak mesele bu kadar basit değildir.
Türkiye’de işsizliğin en büyük sebebi mevzuat ve bürokrasi engelidir. İkincisi ise, devletin ekonomik gücü ve halkın ihtiyaçlarını ve ekonomik tercihlerini yönlendirmeye devam etmesidir. Üçüncüsü, müteşebbislerin iş yapmalarını engelleyen ve üretimin pahalı olmasına sebep olan girdi fiyatlarının çok pahalı olmasıdır. Bu da dünyanın en pahalı benzin, elektrik ve gazını kullanmak durumunda olmalarıdır. Bu olumsuz şartlar devam ettiği sürece ekonomik büyümenin istihdama yansıması mümkün değildir.
İşsizliğin önlenebilmesi için her şeyden önce yatırım ortamının iyileştirilmesi, yatırım önündeki bürokratik engellerin kaldırılması, yabancı sermayenin ülkemize çekilmesi ve reel faiz oranlarının düşürülmesi gerekmektedir. Yüksek faizlerin yatırımları caydırıcı özelliği vardır. Bunun yanında eğitimli iş gücü sağlanmalı ve meslek eğitimine önem verilmelidir. İş ve meslek eğitimi de devamlı yenilenmeli ve hayat boyu eğitim ve işe uyum eğitiminin sürekli olarak verilmesi gerekmektedir.
İşsizliği önlemek için en önemli hususu genç girişimcilerin önünün açılmasıdır. Girişimciliğin yaygınlaşması ekonomik refahı da işsizliğin ortadan kalkması için de önemli bir etkendir. Girişimciye destek olacak kurumlar maalesef yok denecek kadar azdır. Girişimcilik eğitimleri yeterli değildir.
İşsizliğin önlenmesi ve maddi kalkınmanın sağlanması için ön şart olarak “mesailerin tanzimi” “emniyetin tesisi” ve “yardımlaşma prensibinin kolaylaştırılması” gerekir.
Ayrıca işsizliği önleyebilmek için:
- Aynı işte çalışanlara eşit ücret verilmelidir.
- Sanat” “Ziraat” ve “Ticaret” teşvik edilmeli, eğlence, lüks harcamalara ağır vergiler konulmalı ve paranın israfına engel olunmalıdır.
- Sınıf ayrımına son verilmelidir. Askerlik profesyonel hale getirilmeli ve mecburi askerlik kaldırılmalıdır.
- Bürokrasi azaltılmalı Bürokrasi şehri olan Ankara’da bakanlıklara ait Genel müdürlüklerde çalışan personel sayısı azaltılmalıdır.
- Ağır vergilerden vazgeçilmeli ve müteşebbislere gereken destek verilmelidir.
- Girdi fiyatları azaltılmalı, elektrik ve benzin fiyatları dünya ortalamasına çekilmelidir.
