Mantık ve Bilim

Eylül 16th, 2009 by admin Leave a reply »

louisiana lottery

"mantik"Mantık, akıl yürütme bilimidir. Önermelerden meydana gelir. Önermelerden oluşan çıkarımlar/argümanlar akıl yürütme araçlarıdır. Mantık geçerli argümanların yasalarını ve kurallarını tespit eder. Çıkarımlar, öncüllerden meydana geldiği gibi, bir dizi yargı cümlesinden de oluşur. Doğru öncüllerden meydana gelen sonuçlar geçerlidir. Örnek verecek olursak; “Bütün uçaklar düşebilir. / Bütün F-16′lar da uçaktır. / Bütün F-16′lar da düşebilir.”
Mantık bilimini sistemli hale getiren Aristoteles’tir. Sokrates’in öğretisi üzerine mantık ilmini tesis eden Aristoteles dağınık olan düşünce bilimini sistemli hale getirmiştir. Aristo öncesi mantık Çin ve Hint uygarlıklarına kadar uzanır. Kavramsal ve rasyonel düşünce Mısır ve Mezopotamya uygarlıklarında da mevcuttu.  Öncelikle akıl bilgisi ile doğru söz bilgisi olan ‘logos’ gerçeğin bilgisi olarak ortaya çıktı. Daha sonra Heraklitos ve Demokritos ile deney bilgisi mantık bilgisinden ayrıldı.
Doğruyu konuşma sanatı olan retorik dil ve düşünce ile ilişkilendirilince mantık bilimi doğdu. Varlık içinde doğrunun ölçütü “insan” kabul edildi. Sokrates göreceli doğruluk anlayışına karşı çıktı ve doğrunun bir tane olduğunu savundu. Öğrencisi Platon hocasını destekledi. Doğru genel kavramlar çerçevesinde kavramsal düşünme, tümdengelim ve tümevarım gibi metotlarla da desteklenince akıl yürütme kabul edildi. Mantık ilmi bundan doğdu.
Aristoles mantık çalışmalarını “Organon” isimli eserinde topladı ve doğru düşünme aracı olarak sistemleştirerek diğer bilimlerin hizmetine soktu. Organon altı kitaptan oluşmaktadır. Aristoles’in Retorik ve Poetika’sı da eklenmiş ve sonunda Porphyrios’un Isogoge kitabı da eklenerek dokuz bölümden oluşmuştur. İslam dünyası bu eseri tercüme ederek İbn-i Sina ve Farabi tarafından geliştirmiştir. Batıda ise Albert Magnus ve Aquino’lu Thomas klasik mantığın Rönesans’a kadar gelişmesini sağlamıştır.
Modern çağda mantık matematiğin ve modern mantığın temellerini"torrent-mantik-jpg" oluşturmuştur. Modern mantık ise, simgesel mantıktır. 2+2=4 sembolik ve matematiksel mantığın formüle edilmiş şeklidir. Modern mantık da “çıkarımları” konu edinir. Mantık geçerli çıkarımları konu edinen bir disiplindir. Doğru çıkarımlar ise doğru öncüllerden yola çıkarak doğru sonuçlara ulaşmaktır.
Düşünce, insan aklında oluşan zihinsel bir olgudur, dil ile ifadesini bulur. Cümlelerle ifade edilir. Düşünceyi konu alan bilimlerden mantık, doğru ve sistemli düşüncenin kurallarını koyan bir bilim dalıdır. Matematik ile mantık arasında doğru bir orantı vardır. Matematiğin mantıksal temele dayandırılmasıyla mantıkla matematik arasında büyük bir ilişki doğmuştur.
Bilim felsefesi, bilimsel düşünmeyi sağlamak amacını gerçekleştiren felsefî bir disiplindir. Amacı mantıksal verilerle doğru düşünceyi ve doğru çıkarımları sağlamak ve bilime yol göstermektir. Bilimler ya deneye dayanırlar veya dayanmazlar. Deneysel olanlar sınanabilir önermelerden yola çıkar. Deneysel olmayanlar da mantık ve matematiksel yöntemlerle anlaşılabilir ve ispatlanabilirler. Bunlar genellikle aklın anlayacağı soyut kavramlardan oluşan bilgilerdir.

Yazının devamını okumak için tıklayınız: http://www.fikirbahcesi.org/felsefe/mantik-ve-bilim.html

Bu Yazıyı Paylaş:
  • Print
  • Digg
  • Sphinn
  • del.icio.us
  • Facebook
  • Mixx
  • Google Bookmarks
  • Live
  • StumbleUpon
  • Technorati
  • Twitter
Advertisement

4 comments

  1. Atilla Erhan diyor ki:

    Mantik bize allah tanri gibi seyleri var olmadigini cok iyi aciklar

  2. Mustafa diyor ki:

    Mantık bilim ve teknolojide hangi alanlarda kullanılır? Somut örnekler veriniz.

  3. Enes diyor ki:

    Mantık herşeyi yaratan sonsuz güçte bir Yaratıcının varlığını ispatlamaya yarayan güzel bir bilimdir. Matematiğin temellerini oluşturur. Fen bilimleri de matematiğin tüm nimetlerinden sonuna kadar faydalandığınja göre, mantık da dolaylı yoldan kullanılmış olur.

  4. deniz diyor ki:

    1. “Bulanık mantık” denen konu, bulaşık ve çamaşır makinesi gibi makinelerin programlarının geliştirilmesinde aynen rol oynar.
    1. Bilişim sistemlerinde, veri tabanlarında aynen kullanılır.

Bir Cevap Yazın

hits counter